“Rabitəbank”ın problemli kredit portfeli böyüyür

"Rabitəbank" ASC-nin mənfəət və zərər hesabatı rəqəmlər baxımından müəyyən artımı göstərsə də, struktur təhlil bu artımın keyfiyyəti ilə bağlı ciddi suallar yaradır. Bank bu ilin I rübünü 5,096 milyon manat mənfəətlə başa vurub.

Bankın maliyyə hesabatına istinadən xəbər verilir ki, bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9,4 % çoxdur.

Yanvar-mart aylarında "Rabitəbank"ın gəlirləri 49,393 milyon manat (1 il əvvələ nisbətən 21,5 % çox), xərcləri 42,998 milyon manat (25,6 % çox), xüsusi ehtiyatlara ayırmaları 1,3 milyon manat (26 % az) təşkil edib. Bank mənfəət vergisi ödəməyib.

İlk baxışda faiz gəlirlərinin həcmi kifayət qədər yüksək görünür. Lakin burada əsas məsələ onların necə formalaşmasıdır. Kredit portfelindən gələn gəlirlər artsa da, faiz xərclərinin strukturu bankın üzərində artan maliyyələşmə təzyiqini göstərir. Xüsusilə cəlb edilmiş vəsaitlərin dəyərinin yüksəlməsi bankın faiz marjasını daraldır. Bu isə o deməkdir ki, bank əvvəlki illərlə müqayisədə eyni həcmdə gəlir əldə etmək üçün daha çox xərc çəkməyə məcburdur.

Daha ciddi problem qeyri-faiz gəlirlərinin strukturunda özünü göstərir. Bu gəlirlərdə artım müşahidə olunsa da, onların əhəmiyyətli hissəsi əməliyyat dayanıqlığı ilə deyil, daha çox birdəfəlik və ya dəyişkən mənbələrlə bağlıdır. Komissiya və xidmət gəlirlərinin payı yüksək olsa da, digər gəlir maddələrinin oynaq xarakter daşıması bankın gəlir bazasının sabit olmadığını göstərir. Bu isə gələcək dövrlərdə mənfəətin eyni templə davam etməsini şübhə altına alır.

Xərclər tərəfi isə xüsusilə narahatedicidir. Ümumi xərclərin həcmi gəlirlərdən daha sürətlə artır və burada inzibati xərclər ilə “digər xərclər” maddəsində ciddi genişlənmə var. Bu, bankın əməliyyat səmərəliliyinin zəiflədiyini açıq şəkildə göstərir. Sadə dillə desək, bank qazandığından daha sürətlə xərcləməyə başlayıb. Bu tendensiya davam edərsə, yaxın dövrdə mənfəət üzərində ciddi təzyiq yarana bilər.

Eyni zamanda mümkün zərərlər üçün yaradılan ehtiyatların səviyyəsi də diqqət çəkir. Bu xərclər bankın kredit portfelində risklərin hələ də yüksək olduğunu göstərir. Əgər ehtiyatlar azalırsa, bu ya risklərin real azalması, ya da daha optimist qiymətləndirmə ilə bağlı ola bilər. Hər iki halda, bu amil əlavə analiz tələb edir, çünki bank sektorunda risklərin düzgün qiymətləndirilməməsi gələcəkdə daha böyük problemlərə səbəb olur.

Nəticədə, Rabitəbankın hesabatı səthi baxışda müsbət görünsə də, dərinlikdə bir neçə kritik zəiflik ortaya çıxır: marjanın daralması, xərclərin nəzarətdən çıxması, gəlir strukturunun dayanıqsızlığı və kredit riskləri ilə bağlı qeyri-müəyyənlik. Bu isə bankın cari mənfəətinin davamlı və keyfiyyətli artım deyil, daha çox təzyiq altında formalaşan bir nəticə olduğunu göstərir.

Bu il aprelin 1-nə "Rabitəbank"ın aktivləri 1 milyard 395,269 milyon manat olub ki, bu da illik müqayisədə 16,4 % çoxdur. Bunun 921,978 milyon manatı müştərilərə verilmiş xalis kreditlərdir. Son 1 ildə Bankın kredit portfeli 8,6 % böyüyüb.

İl ərzində kredit təşkilatının vaxtı keçmiş kreditləri isə 7,8 % artaraq 35,495 milyon manata çatıb.

Hesabat dövründə "Rabitəbank"ın öhdəlikləri 17,6 % artaraq 1 milyard 258,757 milyon manata, o cümlədən depozit portfeli 21,2 % artaraq 836,293 milyon manata, balans kapitalı isə 6,8 % artaraq 136,512 milyon manata çatıb.