Dünən prezident İlham Əliyev sahibkarlıq subyektlərinə verilən kreditlər üzrə təminat və faiz subsidiyası mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı yeni fərman imzalayıb. İlk baxışdan texniki xarakter daşıyan bu dəyişiklik əslində Azərbaycanda biznesin maliyyələşdirilməsi sisteminin idarə edilməsində mühüm institusional yenilik hesab olunur.

Bəs yeni fərman sahibkarlar üçün nəyi dəyişir və onun əsas əhəmiyyəti nədən ibarətdir?

Ən mühüm dəyişiklik: Səlahiyyətlər İpoteka Fondundan Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fonduna keçir

Fərmanın ən diqqətçəkən məqamı sahibkarların manatla aldıqları kreditlər üzrə zəmanət və faiz subsidiyası verilməsi səlahiyyətlərinin Azərbaycan Respublikası İpoteka və Kredit Zəmanət Fondundan alınaraq İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən “Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fondu” ASC-yə verilməsidir.

İndiyədək biznes kreditlərinə zəmanət və faiz subsidiyası mexanizmini həm ipoteka bazarında, həm də sahibkarlığın maliyyələşdirilməsi sahəsində fəaliyyət göstərən İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu həyata keçirirdi.

Yeni fərmanla bu funksiyalar birbaşa biznesin inkişafına cavabdeh olan ixtisaslaşmış qurumun – Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fondunun səlahiyyətlərinə keçir.

Bu dəyişiklik niyə vacibdir?

Ekspertlərin fikrincə, söhbət sadəcə bir qurumdan digərinə səlahiyyət ötürülməsindən getmir.

Əsas məqsəd sahibkarlığın maliyyələşdirilməsi üzrə bütün dəstək mexanizmlərinin vahid mərkəzdən idarə olunmasını təmin etməkdir.

Hazırda Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fondu:

• güzəştli kredit proqramlarını;
• sahibkarlıq layihələrinin maliyyələşdirilməsini;
• dövlət dəstək mexanizmlərini;
• investisiya təşviqi istiqamətlərini həyata keçirir.

Kredit zəmanəti və faiz subsidiyalarının da eyni qurumda cəmləşdirilməsi sahibkarlara göstərilən maliyyə dəstəyinin daha koordinasiyalı və çevik idarə olunmasına imkan verəcək.

Sahibkarlar üçün proses sadələşə bilər

Yeni model çərçivəsində sahibkarların müxtəlif maliyyə dəstəyi proqramları üçün ayrı-ayrı qurumlara müraciət etməsi ehtiyacı azalacaq.

Beləliklə:

• maliyyə dəstəyi mexanizmləri vahid platformada birləşəcək;
• qərar qəbuletmə prosesinin sürətlənməsi mümkün olacaq;
• dövlət dəstəyinin hədəflənməsi güclənəcək;
• monitorinq və nəzarət mexanizmləri təkmilləşəcək.

Bu isə xüsusilə kiçik və orta biznes subyektləri üçün əhəmiyyətli üstünlük hesab olunur.

Faiz subsidiyası və zəmanət mexanizmləri qalırmı?

Fərman mövcud dəstək alətlərini ləğv etmir.

Əksinə, faiz subsidiyası və kredit zəmanəti proqramları fəaliyyətini davam etdirəcək. Dəyişiklik həmin mexanizmlərin hansı qurum tərəfindən idarə olunması ilə bağlıdır.

Bu baxımdan sahibkarlar üçün əsas yenilik dəstəyin məzmununda deyil, onun idarə edilmə modelindədir.

Dövlət biznes maliyyələşməsini yenidən strukturlaşdırır

Fərman son illər Azərbaycanda sahibkarlığın maliyyələşdirilməsi sistemində aparılan islahatların davamı kimi qiymətləndirilir.

Son dövrdə dövlət biznes kreditləri, investisiya təşviqi, güzəştli maliyyələşmə və ixrac dəstəyi mexanizmlərini daha mərkəzləşdirilmiş və nəticəyönümlü model üzərində qurmağa çalışır.

Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fondunun səlahiyyətlərinin genişləndirilməsi də məhz bu strategiyanın tərkib hissəsidir.

Yeni modeldən gözləntilər nədir?

İqtisadçılar hesab edirlər ki, yeni idarəetmə modeli:

• biznes layihələrinin maliyyələşdirilməsinə çıxışı asanlaşdıra;
• dövlət dəstəyi alətlərinin effektivliyini artıra;
• kredit zəmanəti mexanizmlərinin əhatə dairəsini genişləndirə;
• sahibkarların maliyyə resurslarına çıxışını yaxşılaşdıra bilər.

Xüsusilə qeyri-neft sektorunun inkişafının prioritet elan olunduğu bir dövrdə kredit zəmanəti və faiz subsidiyası mexanizmlərinin biznes yönümlü bir qurumun idarəçiliyinə verilməsi sahibkarlığın inkişafı baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirilir.

Beləliklə, bu fərmanın əsas mahiyyəti kredit zəmanəti və faiz subsidiyası sisteminin institusional idarəetmənin yenilənməsidir. Dövlət sahibkarlara göstərilən maliyyə dəstəyi alətlərini vahid mərkəzdə cəmləşdirərək onların daha effektiv və koordinasiyalı tətbiqinə nail olmağa çalışır.

Bu isə uzunmüddətli perspektivdə biznesin maliyyə resurslarına çıxışını genişləndirə və özəl sektorun inkişafına əlavə təkan verə bilər.