Azərbaycanda banklar arasında daha böyük məbləğli qısamüddətli borclanma gedir
Bu ilin I rübündə Azərbaycan bankları "Bloomberg" ticarət sistemində 42,1 milyard manat məbləğində 1 041 ədəd əqd bağlayıb.
Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) rüblük "Pul Siyasəti İcmalı"na əsasən, bunlar, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə müvafiq olaraq 86,3 % çox və 10,4 % azdır. Yəni məbləğin 86,3 % artması, amma əməliyyat sayının 10,4 % azalması çox maraqlı siqnaldır.
Bu o deməkdir ki, bazarda əvvəlkindən daha iri həcmli əməliyyatlar bağlanır, banklar arasında daha böyük məbləğli qısamüddətli borclanma gedir, likvidlik dövriyyəsi sürətlənib. Yəni əvvəl çox sayda kiçik əməliyyat vardısa, indi daha az sayda, amma daha böyük həcmli sövdələşmələr edilir.
Həmçinin hesabat dövründə banklararası bazarın təminatsız sektorunda aktivlik davam edib. Bu əməliyyatların 97 %-i 1-3 günlük olub.
Bu, bankların əsasən gündəlik likvidlik idarəçiliyi, qısamüddətli manat ehtiyacları, operativ pul axını balansı üçün bir-birindən vəsait cəlb etdiyini göstərir.
Yəni banklar uzunmüddətli risk almaqdansa, daha çox “overnight”, 1 günlük, 3 günlük pul yerləşdirirlər.
Bu isə bazarda ehtiyatlı davranışın davam etdiyini, faiz və likvidlik risklərinin diqqətlə idarə olunduğunu göstərir.
Niyə həcm bu qədər artıb?
Son dövrdə dövlət xərclərinin artması, neft gəlirlərinin yüksək qalması, büdcə transfertləri nəticəsində bank sistemində manat kütləsini artırıb.
Bu pullar banklararası bazarda daha aktiv dövr edir. Statistikadan görünür ki, qısamüddətli maliyyələşmə bazarı genişlənir.
Bu, maliyyə sisteminin inkişafı baxımından müsbət siqnaldır.
3. Valyuta bazarındakı stabillik təsir edir
Amma burada diqqətçəkən risk də var. Əməliyyatların demək olar hamısının 1–3 günlük olması göstərir ki:
- bazarda uzunmüddətli banklararası maliyyələşmə hələ zəifdir;
- banklar bir-birinə uzun müddətə borc verməyə tam hazır deyillər;
- sistem daha çox “çox qısa məsafəli” işləyir.
Bu isə banklararası bazarın hələ tam dərin və oturuşmuş olmadığını göstərən detallardan biridir.
