Yaxın Şərqdə gərginlik yenidən artır. Livanın silahlı şiə hərəkatı Hizbullah ABŞ tərəfindən irəli sürülən atəşkəs şərtlərini qəbul etməyəcəyini açıqlayıb. Bu qərar Vaşinqton və Tehran arasında davam edən diplomatik təmaslara da mənfi təsir göstərərək danışıqlar prosesini faktiki olaraq dayandırıb.

Hizbullah niyə atəşkəsi rədd etdi?

ABŞ Dövlət Departamentinin irəli sürdüyü təklifdə Hizbullahın Livandakı hərbi mövcudluğunun müharibənin dayandırılması ilə əlaqələndirilməsi nəzərdə tutulurdu. Lakin təşkilat bu şərtləri "məntiqsiz" və "qəbuledilməz" adlandıraraq rədd edib. Hizbullah rəhbərliyi hesab edir ki, onun silahlı qüvvələrinin statusu regional təhlükəsizlik məsələlərindən ayrı müzakirə edilə bilməz.

ABŞ-İran danışıqları niyə dayandı?

Hizbullahın mövqeyi Vaşinqton və Tehran arasında vasitəçilər üzərindən aparılan danışıqlara da təsir göstərib. İran mətbuatının məlumatına görə, Tahran Livandakı hadisələr fonunda ABŞ ilə mesaj mübadiləsini və sənəd müzakirələrini müvəqqəti dayandırıb. İran rəsmiləri Vaşinqtonu ziddiyyətli siqnallar verməkdə və danışıqları uzatmaqda ittiham edirlər.

Buna baxmayaraq, ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəflər arasında təmasların tamamilə kəsilmədiyini və diplomatik həll imkanlarının hələ də mövcud olduğunu bildirib.

Regionda yeni eskalasiya təhlükəsi

Analitiklər hesab edirlər ki, atəşkəs təşəbbüsünün uğursuzluğu İsrail-Livan sərhədində və bütövlükdə Yaxın Şərqdə gərginliyin yenidən artması riskini yüksəldir. Xüsusilə İranın Hizbullah üzərindəki təsiri nəzərə alınarsa, diplomatik proseslərin dayanması daha geniş regional qarşıdurma ehtimalını gücləndirə bilər.

Enerji bazarları hadisələri diqqətlə izləyir

Yaxın Şərqdə baş verən hər bir geosiyasi gərginlik kimi, bu hadisələr də enerji bazarlarının diqqət mərkəzindədir. ABŞ-İran danışıqlarının dayanması və münaqişənin genişlənməsi ehtimalı neft tədarükü ilə bağlı narahatlıqları artırır. Son günlər bazarlarda müşahidə olunan qiymət dəyişikliklərinin əsas səbəblərindən biri də regiondakı qeyri-müəyyənlikdir.

Diplomatiya çıxış yolu tapa biləcəkmi?

Hazırkı vəziyyət göstərir ki, tərəflər arasında mövqelər hələ də ciddi şəkildə fərqlənir. Hizbullah atəşkəs şərtlərini qəbul etmədiyi, İran isə ABŞ-la təmasları məhdudlaşdırdığı bir vaxtda diplomatik proses dalana dirənmiş görünür. Bununla belə, beynəlxalq vasitəçilərin yeni təşəbbüslərlə çıxış etməsi ehtimalı qalır və yaxın günlərdə atılacaq addımlar regionun gələcək təhlükəsizlik mənzərəsini müəyyən edə bilər.