İnflyasiya 5,8 faizə yüksəldi: Bahalaşmanın əsas yükü yenə ərzağın üzərində qalıb
Azərbaycanda inflyasiya tempinin yüksək qalması davam edir. Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı son məlumatlara görə, 2026-cı ilin iyun ayında illik inflyasiya 5,8%, ilin ilk altı ayı üzrə isə orta inflyasiya 5,7% təşkil edib. Rəqəmlər göstərir ki, qiymət artımının əsas mənbəyi yenə də qida məhsullarıdır.
Ərzaq inflyasiyası ümumi inflyasiyanı üstələyir
İlk yarımildə qida məhsulları, içkilər və tütün məmulatlarının qiymətləri ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 6,7%, təkcə iyun ayında isə 7,1% artıb. Bu göstərici ümumi inflyasiyadan xeyli yüksəkdir və istehlak səbətində ən böyük təzyiqin məhz ərzaq bazarında formalaşdığını göstərir.
Buna qarşılıq, qeyri-qida məhsulları üzrə inflyasiya 3,8%, ödənişli xidmətlər üzrə isə 5,6% olub. Bu da bahalaşmanın bütün sahələri əhatə etsə də, ən güclü təsirin gündəlik istehlak olunan məhsullarda hiss edildiyini göstərir.
Mövsümi ucuzlaşma aylıq inflyasiyanı zəiflətdi
Maraqlıdır ki, iyun ayında əvvəlki ayla müqayisədə istehlak qiymətləri cəmi 0,3% artıb. Bunun əsas səbəbi mövsümi kənd təsərrüfatı məhsullarının bazara çıxması nəticəsində bir sıra tərəvəz və meyvələrin ucuzlaşmasıdır.
Ötən ay yumurta, təzə balıq, xiyar, pomidor, badımcan, şirin bibər, kartof, çiyələk, alça və banan ucuzlaşıb.
Bununla belə, digər ərzaq məhsullarında bahalaşma davam edib. Xüsusilə qarabaşaq yarması, toyuq əti, qatıq, yoqurt, bitki yağları, alma, ərik, limon, ağ kələm və soğanın qiymətlərində artım qeydə alınıb. Bu isə göstərir ki, mövsümi ucuzlaşma ümumi qiymət artımını tam kompensasiya edə bilmir.
Xidmət sektorunda yay mövsümünün təsiri hiss olunur
İyun ayında xidmət sektorunda qiymətlər aylıq ifadədə cəmi 0,1% artsa da, bəzi istiqamətlərdə nəzərəçarpan bahalaşma müşahidə olunub.
Əsasən beynəlxalq aviareyslər, ölkədaxili istirahət turları bahalaşıb. Bu tendensiya yay mövsümündə turizmə tələbatın artması ilə əlaqələndirilir.
Qeyri-qida bazarında sabitlik qorunur
Qeyri-qida mallarında aylıq qiymət artımı cəmi 0,1% olub. Ən çox bahalaşan məhsullar boya, mebel, avtomobillər üçün mühərrik yağı və mobil telefonlar olub. Məişət texnikası və zərgərlik məmulatlarında isə müəyyən ucuzlaşma qeydə alınıb. Bu göstəricilər qeyri-qida bazarında qiymət təzyiqinin ərzaq bazarı ilə müqayisədə daha zəif olduğunu göstərir.
Bu rəqəmlər nə deyir?
Statistika göstərir ki, Azərbaycanda inflyasiya artıq təkcə idxal amilləri ilə deyil, daxili bazarda ərzaq məhsullarının qiymət dinamikası ilə də müəyyən olunur. Mövsümi məhsulların ucuzlaşması aylıq inflyasiyanı zəiflədib. Lakin illik göstəricilər göstərir ki, əhalinin gündəlik istehlak etdiyi məhsullarda qiymət artımı hələ də yüksək olaraq qalır.
Digər tərəfdən, qeyri-qida mallarında və xidmət sektorunda qiymət artımının nisbətən sabit qalması ümumi inflyasiyanın daha da sürətlənməsinin qarşısını alan əsas amillərdən biridir.
Beləliklə, iyun ayının statistikası göstərir ki, inflyasiya təzyiqi tam aradan qalxmayıb. Mövsümi ucuzlaşma qısamüddətli rahatlıq yaratsa da, 7%-i keçən ərzaq inflyasiyası ev təsərrüfatlarının xərclərinə ən böyük təsiri göstərməkdə davam edir. Bu isə ilin ikinci yarısında həm pul siyasəti, həm də ərzaq bazarındakı qiymət dinamikasının diqqət mərkəzində qalacağını göstərir.
