Raiffeisen bankın səhmləri 9% ucuzlaşdı: Bank Rusiyaya sanksiyalardan yayınmağa köməkdə ittiham olunur
Keçmiş sovet ölkələrinin dollarla əməliyyatlarını kordinasiya edən məşhur Raiffeisen bank özü çətinliyə düşüb. Amerika onu Rusiyaya sanksiyalara yayınmaqda kömək etməkdə ittiham edir.
Avstriyanın Raiffeisen Bank International (RBI) bankının səhmləri sentyabrın 17-də keçirilən ticarət zamanı 9%-ə qədər ucuzlaşıb. Buna səbəb ABŞ-ın Grizzly Research adlı şort-satış şirkətinin bankı Rusiyaya qarşı tətbiq olunan Qərb sanksiyalarından yayınmağa kömək etməkdə ittiham etməsi olub.
Grizzly Research hesabatında iddia edir ki, Raiffeisen-in Rusiya biznesi 1,19 milyard dollar həcmində ticarət əməliyyatlarının həyata keçirilməsində iştirak edib və bu əməliyyatların bir hissəsi sanksiyalara məruz qalan məhsullarla bağlı olub. Şirkətin iddiasına görə, söhbət Rusiyanın hərbi sənayesində istifadə oluna bilən bəzi mallardan da gedir.
Raiffeisen ittihamları rədd edir
Raiffeisen Bank International isə hesabatdakı iddiaları qəti şəkildə rədd edib. Bank bildirib ki, Grizzly Research-in hesabatı yanlış və çaşdırıcı məlumatlar ehtiva edir. RBI-nin açıqlamasına görə, hesabatda adı çəkilən bəzi şirkətlər heç vaxt bankın müştəriləri olmayıb. Bank həmçinin vurğulayıb ki, onun komplayens sistemləri dəfələrlə yoxlanılıb və banka tətbiq olunan nəzarət mexanizmlərinə etibar davam edir.
Burada mühüm məqam odur ki, Grizzly Research özü də RBI-nin səhmləri üzrə qısa mövqe (short position) saxladığını açıqlayıb. Bu o deməkdir ki, səhmlərin ucuzlaşması şirkət üçün maliyyə baxımından sərfəlidir. Reuters də bu faktı qeyd edir.
Bankın Rusiyadakı mövqeyi niyə bu qədər önəmlidir?
Raiffeisen hazırda Rusiyada fəaliyyətini davam etdirən ən böyük Qərb bankı hesab olunur. Onun Rusiya bölməsi sanksiyalara məruz qalmayan ən iri xarici banklardan biridir və ölkənin xarici ticarət üzrə ödənişlərində mühüm rol oynayır. Bank Rusiyadakı fəaliyyətini azaltmağa çalışdığını və ölkədən çıxmaq üçün bir neçə dəfə yerli biznesini satmağa cəhd etdiyini bildirib. Lakin bu proses baş tutmayıb.
Reuters-in məlumatına görə, Rusiya hakimiyyəti Raiffeisen-in yerli biznesinin satışına mane olur. Moskva bankın Rusiyada qalmasını və Qərb ölkələri ilə, xüsusilə də Avropa ilə hesablaşmalar üçün kanal kimi fəaliyyət göstərməsini istəyir.
ABŞ da daha əvvəl banka xəbərdarlıq etmişdi
Raiffeisen-in Rusiyadakı fəaliyyəti artıq bir müddətdir ABŞ və Avropa tənzimləyicilərinin diqqətindədir. 2024-cü ildə ABŞ hakimiyyəti RBI-ni Rusiyadakı fəaliyyəti ilə əlaqədar olaraq ABŞ dollarına çıxış imkanından məhrum edilə biləcəyi barədə xəbərdar etmişdi. Lakin bu xəbərdarlıq sonradan real məhdudiyyətə çevrilməyib. Hazırkı vəziyyətdə isə Grizzly Research-in hesabatı bankın Rusiya biznesi ilə bağlı riskləri yenidən gündəmə gətirib.
Söhbət hələlik ittihamdan gedir
Bununla belə, hesabatda yer alan iddiaları təsdiqlənmiş fakt kimi təqdim etmək düzgün olmaz.
Bloomberg Intelligence analitiklərinin qiymətləndirməsinə görə, Grizzly Research-in irəli sürdüyü bəzi sübutlar Raiffeisen-in sanksiyalardan yayınmanı təşkil etdiyini göstərmək üçün yetərli olmaya bilər. Xüsusilə bankın Rusiya bölməsindən keçən əməliyyatların mövcudluğu öz-özlüyündə sanksiyalardan yayınma faktını sübut etmir.
Bununla belə, məsələ RBI üçün tənzimləyici risk yaradır. ABŞ Maliyyə Nazirliyinin Xarici Aktivlərə Nəzarət İdarəsinin (OFAC) və ya Avropa Mərkəzi Bankının bankın fəaliyyəti ilə bağlı nəzarəti sərtləşdirməsi onun Rusiyadan çıxış prosesini daha da çətinləşdirə bilər.
Beləliklə, Raiffeisen səhmlərindəki 9%-lik eniş yalnız bir hesabatın yaratdığı bazar reaksiyası deyil. Hadisə Qərb banklarının Rusiyadakı fəaliyyəti, sanksiyalardan yayınma riskləri və Rusiya bazarından çıxmağın nə qədər çətin olması məsələsini yenidən investorların gündəminə gətirib.
