Yaponiya BMT-nin yeni dünya xəritəsinə etiraz etdi – səbəb Kuril adalarıdır
Yaponiya BMT-nin istifadəsini təşviq etdiyi yeni dünya xəritəsinin dəyişdirilməsini tələb edib. Səbəb xəritədə mübahisəli Kuril adalarının Rusiya ilə eyni rəngdə göstərilməsidir.
Söhbət Equal Earth proyeksiyasından gedir. BMT Baş Assambleyası sentyabrın 4-də ənənəvi Merkator proyeksiyasına alternativ olaraq, ölkə və qitələrin həqiqi ərazi nisbətlərini daha düzgün göstərən xəritə proyeksiyalarından istifadəyə çağıran qətnaməni qəbul edib. Qətnamənin lehinə 164 ölkə səs verib, 6 ölkə bitərəf qalıb. Yalnız ABŞ əleyhinə səs verib. Yaponiya da qətnaməni dəstəkləyən ölkələr sırasında olub. Lakin daha sonra Tokio xəritənin konkret təsvirinə etiraz edib. Yaponiyanın hökumət sözçüsü Minoru Kihara bildirib ki, yeni xəritədə ölkəsinin mövqeyinə zidd təsvir yer alıb. Onun sözlərinə görə, Yaponiya xəritənin operatoruna diplomatik kanallarla etirazını çatdırıb və təsvirin dəyişdirilməsini tələb edib.
Mübahisə Kuril adalarına görədir
Xəritədə Yaponiyanın “Şimal əraziləri” adlandırdığı Cənubi Kuril adaları Rusiya ərazisi ilə eyni rəngdə göstərilib. Söhbət İturup, Kunaşir, Şikotan və Habomai adalar qrupundan gedir. Bu ərazilər İkinci Dünya müharibəsinin sonunda Sovet İttifaqının nəzarətinə keçib. Yaponiya isə həmin adaların suverenliyini mübahisələndirir və onları öz ərazisi hesab edir. Rusiya adalara faktiki nəzarət edir. Bu ərazi mübahisəsi səbəbindən Moskva və Tokio İkinci Dünya müharibəsindən sonra hələ də sülh müqaviləsi imzalamayıb.
BMT-nin xəritə dəyişikliyinin məqsədi nədir?
Equal Earth proyeksiyasının əsas məqsədi xəritədə ölkə və qitələrin ərazi ölçülərini daha real göstərməkdir. Ənənəvi Merkator xəritəsində qütblərə yaxın ərazilər olduğundan daha böyük görünür. Məsələn, Afrika qitəsi xəritədə real ölçüsündən xeyli kiçik, Qrenlandiya isə olduğundan daha böyük görünür. Equal Earth proyeksiyasında isə qitələrin bir-birinə nisbətdə sahəsi daha düzgün əks olunur. Məhz bu səbəbdən BMT Baş Assambleyası 4 sentyabrda yeni xəritə proyeksiyalarının, xüsusilə Equal Earth-in istifadəsini təşviq edən qətnaməni qəbul edib.
Qətnamə məcburi xarakter daşımır və ölkələrin konkret xəritədən istifadə etməsini hüquqi baxımdan məcbur etmir. Buna görə də Yaponiyanın etirazı BMT-nin beynəlxalq sərhədlərlə bağlı hüquqi qərar qəbul etməsi anlamına gəlmir. Yəni məsələ xəritənin özündən daha çox, mübahisəli ərazilərin xəritədə necə göstərilməsi ilə bağlıdır.
