ABB və Kapital Bank arasında fərq minimuma enir: xalis əməliyyat mənfəəti üzrə - TƏHLİL

Xalis əməliyyat mənfəəti bankın maliyyə "mühərriki" hesab olunur. Bu göstərici bankın əsas fəaliyyətindən – kreditləşmə, depozitlər, ödəniş xidmətləri və digər bank əməliyyatlarından nə qədər səmərəli gəlir əldə etdiyini göstərir. Göstərici nə qədər yüksəkdirsə, bankın əsas biznes modelinin bir o qədər sağlam və dayanıqlı olduğu qəbul edilir.

ENA.az olaraq bankların əməliyyat mənfəəti üzrə renkinqini təqdim edirik.

Niyə əməliyyat mənfəəti?

Məsələn, iki bankın xalis mənfəəti eyni ola bilər. Ancaq onlardan biri həmin mənfəəti əsas fəaliyyətindən, digəri isə əmlak satışı və ya birdəfəlik gəlirlər hesabına əldə edə bilər. Bu halda daha sağlam maliyyə vəziyyətinə malik bank xalis əməliyyat mənfəəti yüksək olan bank hesab edilir. 2026-cı ilin ilk yarısının nəticələri göstərir ki, Azərbaycan bank sektorunda xalis əməliyyat mənfəətinin əsas hissəsi yenə də bir neçə iri bankın payına düşür. Bununla yanaşı, bəzi orta ölçülü banklar gəlirliliyini sürətlə artırır, bəzilərində isə bazar payının məhdud qalması açıq görünür.

ENA.az-ın apardığı təhlilə görə, ilk yarımildə bank sektorunda liderlik uğrunda əsas mübarizə yenə ABB və Kapital Bank arasında gedir.

Liderlər arasındakı fərq cəmi 1,4 milyon manatdır

2026-cı ilin ilk rübündə ABB 164,2 milyon manat, Kapital Bank isə 162,8 milyon manat xalis əməliyyat mənfəəti əldə edib. Fərq cəmi 1,4 milyon manatdır. İkinci rübdə də mənzərə dəyişməyib. ABB-nin göstəricisi 366,9 milyon manata, Kapital Bankın göstəricisi isə 336,8 milyon manata yüksəlib. Bu onu göstərir ki, hər iki bank sektorun əsas gəlir generatorları olaraq qalır və bazarda rəqabət əvvəlki illərlə müqayisədə daha da yaxınlaşıb.

İlk üçlük bazarı faktiki olaraq bölüşdürür

Üçüncü pillədə qərarlaşan PAŞA Bankın xalis əməliyyat mənfəəti 124,9 milyon manatdır. Diqqət çəkən məqam odur ki, ilk üç bankın ümumi mənfəəti 828,6 milyon manat təşkil edir. Bu isə reytinqdə yer alan 21 bank arasında mənfəətin çox böyük hissəsinin cəmi üç bankda cəmləşdiyini göstərir. Başqa sözlə, sektorun gəlirliliyi yüksək səviyyədə konsentrasiya olunub. Dördüncü pillədən sonra kəskin fərq başlayır

İlk üçlükdən sonra göstəricilər ciddi şəkildə azalır.

Bank Respublika – 46,1 milyon manat

AccessBank – 41,3 milyon manat

Unibank – 32,4 milyon manat

PAŞA Bank ilə Bank Respublika arasında fərq təxminən 79 milyon manatdır. Bu isə bazarın ilk üç bankla digər iştirakçılar arasında maliyyə gücü baxımından ciddi fərqin olduğunu göstərir.

Bunu da oxu: Azərbaycanda çevik iş vaxtı tətbiq ediləcək

Orta banklar arasında rəqabət güclənir

İlk onluqda maraqlı rəqabət müşahidə olunur. Bank of Baku (23,4 milyon manat), Yelo Bank (22,3 milyon manat) və Xalq Bank (21,3 milyon manat) arasında fərq cəmi 2,1 milyon manatdır. Bu banklar bazar paylarını artırmaq üçün daha aqressiv kredit siyasəti və xidmət şəbəkəsinin genişləndirilməsi istiqamətində rəqabət aparırlar.

Xarici kapitallı bankların mövqeyi zəif qalır

Reytinq göstərir ki, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən xarici kapitallı bankların böyük hissəsi mənfəət baxımından ilk sıralarda qərarlaşa bilmir.

Məsələn, Ziraat Bank Azərbaycan – 25,4 milyon manat, Yapı Kredi Bank Azərbaycan – 9,6 milyon manat, Bank VTB Azərbaycan – 4,7 milyon manat, Bank Melli İran Bakı filialı – 1,7 milyon manatdır. Bu göstəricilər onların bazarda daha məhdud paya malik olduqlarını göstərir.

Aşağı pillələrdə mənfəət çox məhduddur

Reytinqin sonlarında yer alan bankların xalis əməliyyat mənfəəti artıq milyonlarla deyil, bir neçə yüz min manat səviyyəsində dəyişir. Bunlardan Bank Avrasiya – 3,1 milyon manat, Bank Melli İran Bakı filialı – 1,7 milyon manat, AFB Bank – 0,8 milyon manat gəlir göstərib. 

Bu bankların gələcəkdə bazarda rəqabət qabiliyyətini artırması üçün kredit portfelini və komissiya gəlirlərini genişləndirməsi vacib görünür.

Beləliklə, 2026-cı ilin ilk yarısının nəticələri göstərir ki, Azərbaycan bank sektorunda gəlirlilik artmaqda davam etsə də, bazarın əsas mənfəəti yenə də ABB, Kapital Bank və PAŞA Bank kimi iri oyunçuların əlində cəmləşir.

Diqqət çəkən digər məqam isə ABB ilə Kapital Bank arasındakı fərqin rekord səviyyədə azalmasıdır. Bu, xüsusilə pərakəndə bankçılıq, rəqəmsal xidmətlər və kredit bazarında rəqabətin daha da kəskinləşdiyini göstərir.

Xalis əməliyyat mənfəətinə görə bankların reytinqi