Qlobal ərzaq qiymətləri yenidən yüksəlişə keçib: səbəb nədir?

Dünya üzrə ərzaq qiymətləri 5 aylıq enişdən sonra yenidən artım trendinə daxil olub. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) məlumatına görə, qlobal ərzaq qiymət indeksi fevral ayında aylıq müqayisədə 0,9% artaraq 125,3 bəndə yüksəlib.

Artımın əsas səbəbi taxıl, ət və bitki yağları qruplarında qiymətlərin bahalaşmasıdır. Xüsusilə buğda qiymətləri Avropa və ABŞ-da şaxta riski, həmçinin Qara dəniz regionundakı geosiyasi gərginlik fonunda yüksəlib.

Bitki yağları bazarında da ciddi artım qeydə alınıb. Palm, soya və kolza yağı qiymətlərinin yüksəlməsi nəticəsində bu kateqoriya üzrə indeks son illərin ən yüksək səviyyəsinə çatıb.

Ət məhsulları da bahalaşan əsas qruplar sırasındadır. Xüsusilə qoyun və mal əti qiymətlərində artım müşahidə olunur ki, bu da qlobal tələbin yüksək olması ilə izah edilir.

Bununla yanaşı, bəzi məhsul qruplarında əks tendensiya da qeydə alınıb. Süd məhsulları və şəkər qiymətləri azalıb. Şəkər qiymətlərindəki eniş əsasən qlobal istehsalın artacağı ilə bağlı gözləntilərlə əlaqələndirilir.

Ekspertlər qeyd edir ki, geosiyasi gərginliklər və xüsusilə müharibə riskləri yaxın dövrdə ərzaq bazarlarında əlavə təzyiq yarada bilər. Logistika xərclərinin artması, tədarük zəncirində mümkün pozuntular və enerji qiymətlərinin yüksəlməsi qlobal ərzaq inflyasiyasını yenidən sürətləndirə bilər.

Nəticə olaraq, qlobal ərzaq bazarında qeyri-müəyyənlik davam edir və qiymətlərin yaxın aylarda daha da artması ehtimalı istisna edilmir.