İstehlak kreditləri böyüyür: İllik dinamikada hansı banklar liderdir? - TƏHLİL

Azərbaycanda bank sektorunun ən canlı seqmentlərindən biri olan istehlak kreditləri bazarı 2025-ci ildə də böyümə trayektoriyasını qoruyub. Rəqəmlər göstərir ki, əhalinin gündəlik tələbatlarını kredit hesabına qarşılamaq meyli azalmaq əvəzinə, daha da güclənib. Banklar isə bu tələbi həm fürsət, həm də risk kimi qiymətləndirərək fərqli strategiyalar seçiblər.

Liderlər mövqeyini qoruyur, amma ehtiyatlıdır

Bazarda əsas yük yenə də iri bankların üzərindədir. Kapital Bank və ABB istehlak kreditləri portfelinin həcminə görə açıq liderliyini saxlayır. Bununla belə, artım templəri mülayimdir. Bu, təsadüfi deyil. Böyük portfelə malik banklar üçün əsas məqsəd sürətli genişlənmə yox, keyfiyyətli və idarəolunan artımdır. Onlar riskləri artırmaq əvəzinə mövcud bazanı möhkəmləndirməyə üstünlük verirlər.

Orta banklar yarışa girir

Ən maraqlı dinamika orta ölçülü banklar arasında müşahidə olunur. Bank of Baku, Yelo Bank, AccessBank, Bank Respublika kimi oyunçular iki rəqəmli artım tempinə nail olublar. Bu banklar istehlak kreditlərini faktiki olaraq rəqabət alətinə çeviriblər: daha çevik şərtlər, sürətli rəqəmsal müraciət imkanları və aqressiv marketinq.

Nəticədə bazarda “səssiz” liderlik yox, aktiv mübarizə formalaşır.

Kiçik bankların sıçrayışı: statistika, yoxsa strategiya?

2025-ci ilin statistikası bəzi banklar üçün sensasion görünür. Ziraat Bank Azərbaycan, AFB Bank, Premium Bank və TuranBank-da artım onlarla, hətta yüzlərlə faizlə ölçülür. İlk baxışda bu, bazarda ciddi dönüş təsiri bağışlasa da, reallıq bir qədər fərqlidir.

Ekspertlər hesab edir ki, bu artım əsasən aşağı başlanğıc bazası ilə bağlıdır. Yəni söhbət kütləvi kredit bumundan çox, həmin bankların istehlak kreditləri seqmentində aktiv mərhələyə keçməsindən gedir.

Azalan portfellər: riskdən geri addım?

Bütün banklar üçün isə 2025-ci il artım ili olmayıb. PAŞA Bank, Xalq Bank, eləcə də bəzi digər maliyyə qurumları istehlak kreditləri portfelini azaldıb. Bu, bazarın zəifləməsi anlamına gəlmir. Əksinə, bu banklar istehlak kreditlərini ikinci plana keçirərək korporativ kreditlərə, daha az riskli alətlərə və ya fərqli maliyyə məhsullarına fokuslanıblar.

Gözlənti

2025-ci ilin istehlak kreditləri mənzərəsi bir mesaj verir: Azərbaycan bank sektoru istehlakçı üzərindən böyüməyə davam edir, lakin artıq bu artım kor-koranə deyil. Kimisi ehtiyatla, kimisi aqressiv, kimisi isə selektiv yanaşma seçir.

Əgər makroiqtisadi sabitlik qorunarsa və əhalinin gəlir gözləntiləri zəifləməzsə, istehlak kreditləri 2026-cı ildə də bank sektorunun ən çox müzakirə olunan istiqamətlərindən biri olaraq qalacaq.