Ağır məktəb çantaları uşaqların sağlamlığı üçün risk yarada bilər – Valideynlərə xəbərdarlıq
Məktəb mövsümü yaxınlaşdıqca valideynlər dəftər, kitab, planşet və digər ləvazimatlarla yanaşı, uşaqları üçün məktəb çantası seçməyə başlayırlar. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq ağır çanta uşağın bədəninə əlavə yük salaraq hərəkətini çətinləşdirə və yıxılma zamanı xəsarətin ağırlığını artıra bilər.
Müasir məktəb çantaları əvvəlki illərlə müqayisədə daha funksional və texnoloji olsa da, bu onların mütləq daha yüngül olması demək deyil. Kitablarla yanaşı, noutbuk, planşet, şarj cihazı, dəftərlər, su qabı, yemək qutusu və idman geyimləri də uşağın çantasına əlavə olunur.
Ayrılıqda çox ağır görünməyən bu əşyalar birlikdə uşağın daşımalı olduğu yükü əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Xüsusilə məktəbə piyada gedən və ya dərsdən sonra müxtəlif məşğələlərə qatılan uşaqlar gün ərzində uzun müddət ağır çanta daşımalı olurlar.
Çantanın ağır olduğunu necə müəyyən etmək olar?
ABŞ Pediatriya Akademiyasının mütəxəssislərinə görə, uşağın çantasının onun üçün həddindən artıq ağır olduğunu göstərən bir sıra əlamətlər var.
Məsələn, uşaq çantanın ağırlığını kompensasiya etmək üçün irəli əyilərək yeriyirsə və ya normal hərəkət etməkdə çətinlik çəkirsə, çantanın çəkisinə yenidən baxmaq lazımdır. Çantanın qayışları da uşağın çiyinlərinə batmamalıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bel xəsarətləri geniş yayılmış problem deyil. Lakin ağır çanta ilə hərəkət edən uşağın yıxılması zamanı xəsarətin daha ciddi olması mümkündür. Xüsusilə məktəbə gedib-gələrkən qaçan və ya pilləkənlərdən istifadə edən uşaqlar üçün bu risk daha əhəmiyyətli ola bilər.
“Çanta uşağın çəkisinin 10-15%-ni keçməməlidir” – bu qayda nə qədər doğrudur?
Uşaqlar üçün məktəb çantasının çəkisi ilə bağlı ən çox səsləndirilən tövsiyələrdən biri onun uşağın bədən çəkisinin 10-15%-ni keçməməsidir.
Lakin mütəxəssislər bunun bütün uşaqlar üçün dəyişməz qayda olmadığını bildirirlər. Çünki uşaqların boyu, fiziki gücü, inkişaf səviyyəsi və gündəlik fəaliyyətləri bir-birindən fərqlənir.
Bu səbəbdən əsas məqsəd konkret faiz həddinə riayət etməkdən daha çox çantanı mümkün qədər yüngül saxlamaqdır.
Düzgün çanta necə seçilməlidir?
Mütəxəssislər uşaqlar üçün iki geniş, yumşaq və tənzimlənə bilən qayışa malik çantalara üstünlük verilməsini tövsiyə edirlər.
Çantanın qayışları elə tənzimlənməlidir ki, çanta uşağın bədəninə yaxın dayansın. Onun aşağı hissəsi isə beldən bir qədər yuxarıda yerləşməlidir.
Bel kəməri olan modellər də yükün bir hissəsinin daha yaxşı paylanmasına kömək edə bilər. Təkərli çantalar isə bəzi hallarda, xüsusilə xəsarəti olan uşaqlar üçün faydalı ola bilər. Lakin məktəbdə çoxlu pilləkən və dar, izdihamlı dəhlizlər varsa, belə çantalar yıxılma və ilişmə riskini artıra bilər.
Çantada həqiqətən nə qədər əşya olmalıdır?
Mütəxəssislərin valideynlərə əsas tövsiyələrindən biri sadədir: uşağın hər gün həqiqətən ehtiyac duyduğu əşyaları çantada saxlamaq.
Məktəb üçün alınan ləvazimatların siyahısı hazır olduqdan sonra valideynlər uşağın hər gün nəyi özü ilə aparmalı olduğunu bir daha nəzərdən keçirə bilər.
ABŞ-da müəllim işləyən Samantha Ness də valideynlərə dəbdə olan və dekorativ əşyalar əvəzinə uşağın əsas məktəb ehtiyaclarına diqqət yetirməyi məsləhət görür.
Texnologiyanın təhsildə rolunun artması da vəziyyəti bir qədər dəyişib. Bəzi şagirdlər artıq kağız materiallardan daha az istifadə edir və onların yerini noutbuk və digər elektron cihazlar tutur. Lakin bu cihazların özləri də çantanın çəkisini artırır.
Üstəlik, yaş artdıqca məktəb çantaları bəzən dərs ləvazimatından daha çox şəxsi əşyaların saxlandığı yerə çevrilir. Məsələn, bəzi uşaqlar çantalarında makiyaj vasitələri, dırnaq boyası və hətta fen kimi əşyalar da daşıyırlar.
Valideynlərin nəzərinə!
Məktəb çantası sadəcə uşağın məktəb əşyalarını daşıdığı vasitə deyil. Çantanın çəkisi, ölçüsü və uşağın bədəninə düzgün uyğunlaşdırılması da gündəlik sağlamlıq məsələsidir.
Mütəxəssislərin mesajı isə kifayət qədər aydındır: çantanı mümkün qədər yüngül saxlamaq, yalnız zəruri əşyaları götürmək və qayışları uşağın bədəninə uyğun tənzimləmək lazımdır. Məktəbə hazırlıq siyahısında çantanın içindəkilər qədər onun çəkisi də nəzərə alınmalıdır.
