Rusiyada vətəndaşlıqdan imtina etmək 3 min dollara yaxınlaşır – azərbaycanlıları da əhatə edən yeni qayda
Rusiyada vətəndaşlıq alan azərbaycanlıların sayı kifayət qədər böyükdür. ENA.az xəbər verir ki, son illərdə bu istiqamətdə rəqəmlər azalsa da, Rusiya Azərbaycan vətəndaşlarının ən çox vətəndaşlıq aldığı ölkələrdən biri olaraq qalır. Açıq statistikaya görə, 2021-ci ildə 30,7 mindən çox azərbaycanlı Rusiya pasportu alıb. 2023-cü ilin ilk rübündə isə bu rəqəm 3,7 min nəfər olub. Sonrakı illərdə Rusiya Daxili İşlər Nazirliyi vətəndaşlıq alanların ölkələr üzrə ətraflı statistikasını əvvəlki kimi tam açıqlamayıb.
Bu baxımdan Rusiyanın vətəndaşlıqdan çıxma prosedurunu kəskin bahalaşdırması Azərbaycan vətəndaşları üçün də aktual məsələdir.
Rusiya pasportundan imtina etmək bahalaşdı
Rusiyada vətəndaşlıqdan çıxmaq istəyənlər artıq bunun üçün əvvəlkindən dəfələrlə çox ödəməli olacaqlar. 2026-cı ilin iyulundan Rusiyanın daxilində vətəndaşlıqdan çıxmaq üçün dövlət rüsumu 4 200 rubldan 50 min rubla qaldırılıb. Yəni rüsum təxminən 12 dəfə artırılıb. Eyni məbləğ Rusiya vətəndaşlığının əldə edilməsi üçün də müəyyən edilib. Lakin xaricdə yaşayan Rusiya vətəndaşları üçün bahalaşma daha böyükdür.
Avqustun 1-dən etibarən Rusiya konsulluqlarında vətəndaşlıqdan çıxmaq üçün konsulluq rüsumu 130 dollardan 1 200 dollara yüksəlib. Rusiya vətəndaşlığına qəbul üçün konsulluq rüsumu isə 65 dollardan 600 dollara qaldırılıb. Bu isə hələ son məbləğ deyil.
Rusiya konsulluqları prosedur çərçivəsində faktiki xərclərin də ərizəçidən ödənilməsini tələb edə bilər. Nəticədə Avropa İttifaqı ölkələri və ABŞ-da Rusiya vətəndaşlığından çıxma prosedurunun ümumi xərcinin 2 640 dollara, Qazaxıstanda isə təxminən 1 560 dollara çatdığı bildirilir.
Beləliklə, Meduzanın diqqət çəkdiyi məsələ – Rusiya vətəndaşlığından imtinanın bəzi ölkələrdə 3 min dollara yaxınlaşması – artıq real maliyyə yükünə çevrilib.
Bəs niyə Rusiya belə addım atır?
Rusiya hakimiyyətinin son dövrdə miqrasiya siyasətində daha sərt xəttə keçdiyi görünür. 2026-cı ildə qəbul edilən qanunla yalnız vətəndaşlıq rüsumları deyil, digər miqrasiya xidmətlərinin də qiyməti əhəmiyyətli dərəcədə artırılıb. Məsələn, yaşayış icazəsinin verilməsi üçün rüsum 6 min rubldan 30 min rubla, müvəqqəti yaşama icazəsi üçün rüsum isə təxminən 1 920 rubldan 15 min rubla yüksəldilib. Xarici işçi cəlb etmək üçün rüsum da artırılıb.
Dövlət Dumasında bu dəyişikliklərin məqsədinin miqrasiya axınlarına təsir göstərmək olduğu da açıq şəkildə ifadə olunub. Dumanın spikeri Vyaçeslav Volodin daha çox seçici yanaşmanın tətbiq edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Rusiya vətəndaşlığına maraq onsuz da azalır
Maraqlıdır ki, rüsumların artırılması Rusiya vətəndaşlığına marağın onsuz da zəiflədiyi bir dövrə təsadüf edir. 2025-ci ildə Rusiyada 152,4 min əcnəbi vətəndaşlıq alıb. Bu, 2024-cü illə müqayisədə 27,1% azdır. 2024-cü ildə isə Rusiya vətəndaşlığı alan əcnəbilərin sayı 209 min nəfər olmuşdu.
Azərbaycanlılar arasında da eyni tendensiya müşahidə olunur. 2021-ci ildə 30,7 mindən çox Azərbaycan vətəndaşı Rusiya pasportu aldığı halda, 2023-cü ilin ilk üç ayında bu rəqəm 3,7 min nəfər təşkil edib. Rusiya hakimiyyətinin son illərdə vətəndaşlıq prosedurlarını sərtləşdirməsi, miqrantlara nəzarətin artırılması və xüsusilə 2022-ci ildən sonra yaranan təhlükəsizlik və hərbi-siyasi risklər bu tendensiyanın əsas amilləri sırasında göstərilir.
Vətəndaşlıqdan çıxanların sayı nə qədərdir?
Burada da maraqlı statistika var. Rəsmi məlumatlara görə, 2021-ci ildə 4 055 nəfər Rusiya vətəndaşlığından çıxıb. 2022-ci ildə bu göstərici 4 306 nəfərə yüksəlib. 2023-cü ilin ilk doqquz ayında isə vətəndaşlıqdan çıxanların sayı təxminən 4,4 min nəfər olub.
Sonrakı illər üzrə Rusiya hakimiyyəti bu statistikanı əvvəlki detallılıqda dərc etməyib. Bu isə maraqlı sual yaradır: vətəndaşlıqdan çıxmaq istəyənlərin sayı azalır, yoxsa sadəcə statistikanın açıqlanması məhdudlaşdırılıb?
Azərbaycanlılar üçün məsələ niyə xüsusilə aktualdır?
Rusiya ilə Azərbaycan arasında böyük insan və iqtisadi əlaqələri nəzərə alsaq, məsələ sırf hüquqi prosedur deyil. Rusiyada yaşayan və ya orada uzun müddət yaşamış azərbaycanlıların bir hissəsi həm Azərbaycan, həm də Rusiya ilə ailə, biznes, əmlak və digər əlaqələr saxlayır. Buna görə Rusiya vətəndaşlığından çıxmaq qərarı yalnız pasportun təhvil verilməsi məsələsi deyil – vergi, əmlak, bank hesabları, vərəsəlik, yaşayış statusu və digər hüquqi məsələləri də əhatə edə bilər.
Digər tərəfdən, Azərbaycanla Rusiya arasında ikili vətəndaşlıq haqqında xüsusi dövlətlərarası saziş yoxdur. Bu səbəbdən Rusiya vətəndaşlığı alan azərbaycanlılar üçün vətəndaşlıq məsələsi daha həssas hüquqi çərçivəyə malikdir.
Beləliklə...
Rusiya bir tərəfdən xaricilərin vətəndaşlıq alması və ölkədə qalması ilə bağlı prosedurların qiymətini artırır, digər tərəfdən isə Rusiya pasportundan imtinanı da əhəmiyyətli dərəcədə bahalaşdırır. Bu siyasət yalnız büdcəyə əlavə gəlir gətirmək məqsədi daşımır. Rusiya rəsmilərinin açıqlamalarından görünür ki, məqsədlərdən biri miqrasiya axınını seçmək və ölkəyə kimlərin gələcəyinə daha ciddi nəzarət etməkdir.
Azərbaycanlılar baxımından isə əsas sual bundan sonra ortaya çıxır: Rusiya vətəndaşlığı alan azərbaycanlıların bir hissəsi gələcəkdə bu statusdan imtina etmək istəsə, təxminən 1,5–3 min dollara çatan xərc onların qərarına necə təsir göstərəcək?
Bu sual xüsusilə Rusiya ilə sıx iqtisadi və ailə əlaqələri olan azərbaycanlılar üçün yaxın dövrdə daha da aktuallaşa bilər.
