AFB Bankın gəlirləri iki dəfədən çox artsa da, mənfəəti 91% azalıb – səbəb nədir?

"AFB Bank"ın 2026-cı ilin ilk yarısı üzrə maliyyə hesabatı ilk baxışda paradoksal mənzərə yaradır. Bankın faiz gəlirləri və kredit biznesi sürətlə böyüsə də, xalis mənfəəti ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə kəskin azalaraq cəmi 237 min manat təşkil edib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 11,5 dəfə azdır. ENA.az xəbər verir ki, hesabata əsasən gəlirlərin artımı yüksələn maliyyələşmə və əməliyyat xərclərini kompensasiya edə bilməyib. 

Faiz gəlirlərində rekord artım

İlk yarımildə AFB Bankın faiz gəlirləri 10,9 milyon manatdan 24,2 milyon manata yüksəlib. Bu, 121,6% artım deməkdir. Artımın əsas mənbəyi kredit portfelinin genişlənməsi olub. Müştərilərə verilmiş kreditlər üzrə faiz gəlirləri 9,4 milyon manatdan 21,4 milyon manata yüksələrək 128%-dən çox artıb. Bu, bankın son bir ildə kreditləşməni əhəmiyyətli dərəcədə artırdığını göstərir. Banklarda yerləşdirilən depozitlər üzrə faiz gəlirləri də 639 min manatdan 1,51 milyon manata yüksələrək 2,4 dəfə artıb. 

Depozit uğrunda rəqabət bankın xərcini kəskin artırıb

Gəlirlərlə yanaşı, faiz xərcləri daha sürətlə yüksəlib. Bankın faiz xərcləri 3,24 milyon manatdan 12,04 milyon manata çataraq təxminən 3,7 dəfə artıb. Ən böyük artım depozitlər üzrə ödənilən faizlərdə qeydə alınıb. Depozit faizləri 1,94 milyon manatdan 9,59 milyon manata yüksələrək beş dəfəyə yaxın artıb.

Bu, bankın daha çox vəsait cəlb etmək üçün əmanətlərə daha yüksək faiz təklif etdiyini göstərir və sektor üzrə müşahidə olunan güclü rəqabətin AFB Banka da ciddi təsir etdiyini ortaya qoyur. 

Faiz xərclərinin artmasına baxmayaraq, bankın xalis faiz gəliri 7,68 milyon manatdan 12,16 milyon manata yüksəlib. Bu isə 58,3%-lik artım deməkdir. Bankın əsas bankçılıq fəaliyyəti gəlir yaratmağa davam edir.

Komissiya gəlirləri də yüksəlib

Qeyri-faiz gəlirləri 4,46 milyon manatdan 5,29 milyon manata çatıb.

Komissiya gəlirləri isə 3,40 milyon manatdan 4,48 milyon manata yüksəlib ki, bu da bankın ödəniş xidmətləri və digər bank əməliyyatlarından əldə etdiyi gəlirlərin artdığını göstərir. 

Bankın əsas problemlərindən biri əməliyyat xərclərinin sürətlə böyüməsidir. Qeyri-faiz xərcləri 11,11 milyon manatdan 16,59 milyon manata yüksələrək 49,3% artıb.

Ən diqqətçəkən dəyişiklik əməkhaqqı fondudur. Əməkhaqqı və digər kompensasiya xərcləri 4,75 milyon manatdan 8,50 milyon manata yüksəlib. Bu, 78,8%-lik artım deməkdir. Digər əməliyyat xərcləri və amortizasiya xərcləri də əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Bu, bankın şəbəkəsini genişləndirməsi, texnologiyaya investisiyaları və əməliyyat miqyasının böyüməsi ilə əlaqəli ola bilər.

Mənfəət niyə bu qədər azalıb?

Ən maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, bankın mümkün zərərlər üçün ayırdığı ehtiyatlar əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə azalıb və bu amil mənfəətə müsbət təsir göstərib.

Buna baxmayaraq, vergidən əvvəlki mənfəət 2,72 milyon manatdan 237 min manata enib. Nəticədə bankın xalis mənfəəti də eyni səviyyədə – 237 min manat olub. Bu isə ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 91,3% azalma deməkdir.

AFB Bankın hesabatı göstərir ki, bank biznesini genişləndirir və kredit portfelindən daha çox gəlir əldə edir. Bununla yanaşı, depozit bazarında rəqabətin güclənməsi maliyyələşmə xərclərini kəskin artırıb. Digər tərəfdən, əməkhaqqı və inzibati xərclərin sürətlə yüksəlməsi gəlirlərin yaratdığı əlavə effekti demək olar ki, tam neytrallaşdırıb. Yəni bankın mənfəətindəki azalma kredit fəaliyyətinin zəifləməsi ilə deyil, xərclərin gəlirlərdən daha sürətli artması ilə izah olunur. 

Aktivləri kredit portfeli hesabına böyüyüb

Bu il iyulun 1-nə "AFB Bank"ın aktivləri 536,916 milyon manat olub ki, bu da 1 il əvvələ nisbətən 72,2 % çoxdur. Bunun 380,558 milyon manatı müştərilərə verilmiş xalis kreditlərdir. Son 1 ildə Bankın kredit portfeli 2 dəfə böyüyüb.

Hesabat dövründə "AFB Bank"ın öhdəlikləri 95,2 % artaraq 461,426 milyon manata, o cümlədən depozit portfeli 2,4 dəfə artaraq 342,289 milyon manata, balans kapitalı isə 0,1 % artaraq 75,49 milyon manata çatıb.

Xatırladaq ki, "AFB Bank" 2008-ci ildə "Azfinansbank" adı ilə fəaliyyətə başlayıb, 2009-cu ildə rebrendinq edib. Onun nizamnamə kapitalı 70,393 milyon manatdır. Bankın səhmlərinin 99,64 %-i Hikmət Abuzər oğlu İsmayılova ("Azsığorta" ASC-nin 100 %-lik səhmdarı, "Bank of Baku" ASC-nin 31,11 %-lik səhmdarı), 0,18 %-i Cəmil Tahir oğlu Muradova, 0,18 %-i isə Əkbər Həsən oğlu Abdullayevə məxsusdur.