Azərbaycanda ən varlı və kasıb rayonlar hansılardır? - CƏDVƏL

Azərbaycan Mərkəzi Bankının açıqladığı son statistikaya görə, ölkədə bank depozitlərinin regionlar üzrə bölgüsü kəskin disbalansı üzə çıxarır. Belə ki, əhalinin əmanətlərinin ümumi həcmi 16,6 milyard manat təşkil edir..Bunun 11,4 milyard manatı milli valyutada, 5,1 milyardı isə xarici valyutadadır. Həmçinin ümumi əmanətlərin yalnız 7 milyard 242 milyon manatı fiziki şəxslərin manatla müddətli depozitləri, 3 milyard 235 milyonu isə dollarla olan müddətli depozitləridir. Müddətli pullar üzrə banklardakı orta faiz isə manatla 10.2 faiz təşkil edir. Xüsusilə diqqət çəkən məqam isə depozitlərin coğrafi cəmləşməsidir.

Ən “varlı” bölgələr (depozit həcminə görə)

Bakı iqtisadi rayonu – 14,655,041 min manat. Açıq şəkildə liderdir (ümumi depozitlərin ~88%-i)

Abşeron-Xızı iqtisadi rayonu – 613,824 min manat. Bakıdan sonra böyük fərqlə ikinci yerdədir.

Gəncə-Daşkəsən iqtisadi rayonu – 269,085 min manat. Regionlar arasında ən iri iqtisadi mərkəzlərdən biridir.

Ən “kasıb” bölgələr (depozit həcminə görə)

Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu – 892 min manat. Demək olar ki, statistik olaraq yox səviyyəsindədir.

Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu – 51,537 milyon manat.

Mil-Muğan iqtisadi rayonu – 53,531 milyon manat.

Depozitlərin 14,6 milyard manatı Bakı iqtisadi rayonunun payına düşür. Bu isə ümumi portfelin təxminən 88%-i deməkdir. Başqa sözlə, ölkədə bank sistemində cəmlənən vəsaitin böyük hissəsi paytaxtda toplanıb, regionların payı isə cəmi 2 milyard manata yaxındır.

Regionlar: az əmanətçi, yüksək faizlər

Maraqlıdır ki, regionlarda depozitlərin həcmi az olsa da, faiz dərəcələri Bakıya nisbətən daha yüksəkdir. Məsələn:

Abşeron-Xızı – orta faiz 7.04%

Gəncə-Daşkəsən – 6.92%

Qazax-Tovuz – 6.75%

Bakıda isə orta faiz 5.06% səviyyəsindədir.

Bu, bankların regionlarda vəsait cəlb etmək üçün daha yüksək faiz təklif etdiyini göstərir.

Valyuta strukturu: manat üstünlüyü

Depozitlərin böyük hissəsi milli valyutadadır. Xüsusilə 7 milyard 242 milyon manat – fiziki şəxslərin manatla depozitləri, 3 milyard 235 milyon – dollarla depozitlərdir. Bu isə əhalinin getdikcə manata daha çox üstünlük verdiyini göstərir.

Rəqəmlərdən görünür ki, kəskin mərkəzləşmə var – depozitlərin böyük hissəsi Bakı və ətrafında toplanıb. İkinci yerdə dayanan Abşeron-Xızı iqtisadi rayonu belə Bakıdan 24 dəfə geri qalır. Regionlar arasında fərq də böyükdür – məsələn, Gəncə-Daşkəsən ilə Şərqi Zəngəzur arasında 300 dəfədən çox fərq var. Bu, göstərir ki, gəlirlər və biznes aktivliyi paytaxtda cəmlənib, regionlarda maliyyə yığımları zəifdir, banklaşma və investisiya imkanları qeyri-bərabərdir. 

Başqa sözlə, Azərbaycanın depozit xəritəsi faktiki olaraq “tək mərkəzli model”dir – paytaxt dominantdır, regionlar isə maliyyə baxımından ciddi şəkildə geridə qalır.

ENA.az olaraq bu cədvəli diqqətinizə təqdim edirik.